Бейиштеги алгачкы ширин тамак
21.08.2019

Бейиштеги алгачкы ширин тамак

Пайгамбарыбыздын (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) хадистеринде бейишке киргендерди конок кылууда киттин боору берилери айтылган. Пайгамбарыбыздын (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) кызматчысы Саубан (Алла андан ыраазы болсун) рабаят кылган хадисте, жөөттөрдүн бири келип:

- Бейишке киргендерге эмне берилет? - деп сурайт.

- Киттин боору берилет.

- Анан алардын азыгы эмне болот?

- Аларга бейиш өгүзү союлуп берилет.

- Алардын суусундугу эмне болот?

- «Салсабил» деп аталган булактын суусу болот. (Муслим, 315)

Имам Нававийдин айтуусунда, хадисте бейишке киргендердин эң биринчи белеги тууралуу сөз болгон. Киттин боору деп айтуудан максат кит боорунан жасалган тамак. Башка хадистерде да эң биринчи коноктоо киттин боору менен андан кийин бейиш өгүзүнүн эти менен болору айтылган. Биз эмне үчүн мындай тамактар берилерин изилдеп олтурбайбыз. Анткени, биз Алланын чексиз даанышмандыгына ишенебиз. Алла Билүүчү жана Кудуреттүү. Алла Өзү тууралуу: «Сенин Раббиң Өзү каалаган нерсесин жаратат жана ыктыяр кылат. Пенделер үчүн тандоо жок. Алла алардын ширктеринен Таза-Аруу» - деп айткан (Касас сүрөөсү: 68-аят).

Ошондуктан, бейиште алгач бериле турган тамак кит боорунан болуусунун сыры эмне экендигин издөөнүн кажети жок. Ошондой болсо да кээ бир аалымда бул туурасында өз ойлорун айтышкан. Мисалы: кит жана өгүз этинин берилүүсү, бул дүйнө жашоосу бүтүп, акырет жашоосу башталды деген белгини билдирет. Анткени, кит деңиздеги эң чоң жаныбар жана аны өлтүрүүгө эч кимдин алы жетпейт. А өгүз болсо, кургактыктагы эң күчтүү жаныбар. Аны менен жер айдап, суу ташып ж.б. жумуштарды кылгандыктан, аны эч ким сойгон эмес. Бейиште дал ушул эки жаныбардын этинин берилүүсү - дүнүйө жашоосу бүтүп, эми акырет жашоосунун башталгандыгын билдирет. Ошондой эле медицинада да киттин боорунун адамдын организмине пайдалуу жактары айтылган. Канды таза сактоодо, денени май каптоодон сактоодо чоң пайдасы бар. Ошондой эле адамга өтө зарыл болгон (D) витаминине да бай болору айтылган.

Бейиш гезити