Динсиздиктин адамга тийгизген терс таасирлери
29.07.2019

Динсиздиктин адамга тийгизген терс таасирлери

Азыркы учурда адамдардын диний жашоого маани бербегендиктери же болбосо аны жеке турмушунда жетишээрлик түрдө колдоно албай жаткандары белгилүү. Мына ушунун натыйжасында алар руханий жана физиологиялык жактан терс таасирлерге дуушар болуп жатканын тана албайбыз.

Адамдар жашоосун дайыма капалануу, кыйналуу, чыр-чатак, стресс, депрессия менен өткөрүүсүнүн бирден бир себеби, динди билбегендигинин жана Аллага ишенип, Ага баш ийбегендигинин натыйжасы болуп эсептелет. Ошондуктан, адамдар канчалаган психологиялык ооруларга чалдыгат. Башкача айтканда бактылуу жашоо өткөрө албай өмүрлөрү өтүп жатат. Руханий жашоонун жоктугу кишинин сырткы дене түзүлүшүнөн да байкалып турат. Мисалы, өзү жаш адам болгонуна карабастан өтө кыска убакыттын ичинде таанылбай турган абалга түшүп калуусу мүмкүн. Жаш кезинде өзү менен куракташ болгон досторунда болбогон дене кемчиликтери анын денесинде пайда болот.

Көздөрү күңүрт көрүп, чачтары түшө баштайт. Психологиялык абалдын жыйынтыгы катары тери калыңдап, өзүнүн жумшак жана ийкемдүүлүк сапатын жоготот. Ошону менен бирге тери күңүрт сары же болбосо кара тору түскө айлана баштайт. Чындыгында бул анчалык деле жакшы көрүнүш эмес. Албетте, бул жерде Курандагы тазалык системасынын колдонулбоонун таасири өтө чоң. Мындай көрүнүштөрдү Куран адебин жеке турмушунда пайдалана албаган коомдо жашаган адамдардын акыбалы катары белгилесек болот. Бул нерсе коом ичинде кеңири таралгандыктан адамдар тарабынан көнүмүш адат катары кабыл алынып келүүдө. Ал эми Аллага ишенген момун-мусулмандарда стресс, депрессия, үмүтсүздүк сыяктуу проблемалар болбогондуктан алардын дене түзүлүшү да чың жана чыйрак болушат.

Мындай абалдын баштапкы себеби, алардын психологиялык жактан саламаттуу жана тың болуусу десек жаңылышпайбыз. Албетте, мусулмандар жашоосун Аллага тобокел кылып, Аны өздөрүнө таяныч, жөлөк жана жаратуучу катары билишет. Мындай абал динди маани-маңызын туура түшүнгөн, Куран адеп-ахлагын берилүү менен акыйкаттык жана адилеттик ичинде жашаган адамдарга гана таандык. Баарыбызга маалым болгондой эле момун-мусулмандар дагы ар түрдүү оору-сыркоолор менен оорушат.

Ошондой эле мезгилдин өтүүсү менен улгайышат. Бирок бул, жогорудагы адамдарда болгондой психологиялык жактан пайда болгон натыйжа эмес. Оору, улгаюу жана өлүм - булар жаратылыштын мыйзам ченемдүүлүгү. Ал эми булардын тез убакытта пайда болуусу диний адеп-ахлактан узак болгондуктан жана адамдардын акылына келген туура эмес психологиялык пикирлер менен түздөн-түз байланышы бар десек жаңылышпайбыз. Жашоосун Аллага багыштап, Ага таянуу менен турмушун бейпил жана бактылуулук ичинде өткөргөн адамдар бактысыздыктан узак болот. Ушундан улам табигый нерселер да денеге аз таасир тийгизет. Диний адеп-ахлак менен жашабаган коом дин сунган ыракат жана жыргалчылыктын даамын тата албайт. Бир тараптан психологиялык жана физикалык жактан бир канчалаган кыйынчылыктарга дуушар болот. Буларга күнүбүздөн толгон токой мисалдарды келтирсек болот.

Азыркы учурда адамдар арасында стресс же болбосо көңүл тынчсыздануусу сыяктуу дарттар өтө кеңири таралган. Булар динден узак болгон коомдордо кеңири. Адамды жеке кызыкчылыгы үчүн таш боордук жана акыйкатсыздык сыяктуу жаман нерселерди аткара турган абалга алып келет. Дарвиндин «эволюция» теориясынын негизинде пайда болгон бул абал, адамдар арасында бири-бирине салыштыруу, жарышуу жана жеке кызыкчылык үчүн күрөш жүргүзөт. Бул күрөштөн күчтүүлөрүнүн жеңип чыгуусун көз алдына тутушат. Акырында коом ичинде басынтуу, уурулук жана мыйзамсыздык сыяктуу кылмыштар барган сайын артат. Кээ бирөөлөр бул жеке кызыкчылык күрөшүүдөн алдыга чыгып, чечкиндүү жана уятсыз болуп, робот кейпин кийип калышат. Кээ бирөөлөрү бул күрөштү психологиялык жактан жеңе алышпайт. Ушул себептүү бул нерсе анын ичинде сакталат жана психологиялык кризиске дуушар кылат. Бул жалгыз эле психологиялык жактан зыян бербестен физиологиялык жактан да ар түрдүү таасир берет.

Стресске байланыштуу пайда болгон кээ бир оорулар: акыл, ашказан, уйкусуздук, тери оорулары, кан басым оорулары, сасык тумоо, сөөк менен байланышкан көптөгөн оорулар, бөйрөктөгү теңсиздик, дем алуунун бузулуусу, аллергия, жүрөк оорусу, мээдеги өсүндүнүн пайда болушу сыяктуу бир канчалаган ооруларды айтсак болот. Албетте, мындай оорулардын пайда болуусуна дайым эле стресс себеп боло албастыр. Бирок, илим тарабынан бул оорулардын көпчүлүк учурда психологиялык жактан пайда боло тургандыгы далилденген. Куран адебин толугу менен жашаган адам Аллага ишенүү менен жашагандыгы үчүн жашоосун бактылуулук ичинде өткөрө алат.

Турмушта кездешип туруучу окуяларга карата дайыма Алла жактырган жана ыраазы болгон кыймыл-аракеттерди кылат. Алла адамды жаратканда ага шарттуу түрдө дин адеби менен жашоону буюрган. Анткени, адамды ошого ыңгайлуу кылып жараткан. Эгер адам денесин табигый жаратылышына жараша колдонсо, анын материалдык жана руханий жактан бузулуусуна алып келет. Чындыгында, адамдын руху менен денеси бири-бирине жакын жана тыгыз байланышта болушат. Экөөнү тең Алла жараткан. Ошондуктан, Алла Таала кандай жараткан болсо жана кандай буюрган болсо, аны так ошондой аткарууну ар бир адам өзүнө шарт деп билүүсү зарыл.

Которгон: Козуев Сагынбек