Эмгектин сыйы
01.08.2019

Эмгектин сыйы

Айылда бир бай адам жашачу. Ал айланасындагы кедей-кембагалдарга көп жардам берчү. Ооругандардан кабар алып, жаш балдарга түрдүү белектерди тартуулоочу. Ошентсе да, кээ бир адамдар анын байлыгына жана жоомарттыгына ичи тардык кылышчу. Ошондой ичи тар адамдарга байлыкка жетүү үчүн эмгек кылуу зарыл экендигин айгинелөө үчүн бай адам бир иш жасады. Ал элден эрте туруп, айылды жарып өткөн жолдун дал ортосуна чоң ташты тоголотуп алып келип, анын алдына бир баштык алтынды бастырып койду. Анан үйүнө кирип, терезеден ташты аңдый баштады. Ташка биринчи болуп уй айдаган уйчуман келди. Ал жолдун дал ортосуна туруп калган ташка таңыркай карап, анын кантип бул жерге келип калганына түшүнбөй, айланып өтүп кетти. Бир аздан кийин эшегин кыдыңдатып дагы бирөө келди. “Жолду тосуп салган кандай акмак” деп сүйлөнүп, ал да айланып өтүп кетти. Ошентип, адамдар биринин артынан бири келип жатты. Бирок, бирөө да аны алып салууну ойлогон жок. Баары бул ишти жасаган адамга ачууланып, сүйлөнгөн болуп өтүп жатышты. Күүгүм кирип, көз байланып калган учурда, колуна кетмен көтөргөн жаш жигит таш жанына келди. Ал башкалар сыяктуу ачууланган да, сүйлөнгөн да жок. Кетменин коё коюп, ташты жол жээгине чыгаруу үчүн тоголото баштады. Ташты тоголотуп жатып, анын алдында жаткан баштыкка көзү түштү. Алгач ташты жол жээгине жеткирип, анан баштыкты колуна алды. Караса баштык ичи толо алтын экен. Жигит бул баштыктын ээсин кантип табуунун айласын ойлой баштады. Бир аз ойлонуп, эртең менен эл намазга чогулганда жарыя кылууну туура тапты да, кетменин алып жолун улантты. Бул окуяны баштан аяк карап турган бай адам, жигитке ичинен ыраазы болду. Эртеси адамдар мечитке чогулду. Намаз окулуп бүткөн соң, жигит элге кайрылып:

- Кечээ күнү бир идиште алтын таап алдым, ким анын ээси экенин далилдей алса, аны кайтарып берем, ал үчүн алтындын кандай идиште экенин айтуусу керек, - деди. Ошол учурда бай адам ордунан туруп:

- Бул менин алтыным, ал кайыш баштыкка салынган жана анын ичинде кагазга жазылган кат бар, - деди. Жигит коюнунан баштыкты алып чыгып, оозун ачты да, ичинен оролгон кагазды таап чыкты. Анда “Ким ушул ташты жол жээгине чыгарса, алтын ошонуку” деп жазылган экен. Жигит катты окугандан кийин, бай киши элге кайрылып:

- Байлык эч качан өзүнөн-өзү келбейт, ал үчүн жалкоолукту таштап, эмгекчил болуу керек. Бул алтындар сенин бир аз эмгегиңдин кайрымжысы – деди да, алтындарды жигитке тартуу кылды.

Бейиш гезити