Имам Малик китебин эмне үчүн «Муватта» деп атады?
10.08.2016

Имам Малик китебин эмне үчүн «Муватта» деп атады?

Ислам ааламындагы белгилүү аалым Имам Малик хадис илимин камтыган чоң китебин жазып бүтүрөт. Китеп абдан кызыктуу болгондуктан эл ичине бат эле тарап кетет. «Жакшы сөз жерде калбайт» дегендей, бул китептин кабары падыша Харун Рашидге да жетет. Ал да ошол китептен сабак алуу үчүн имамды сарайына чакыртат. Бирок, имам китеби жок өзү келет. Анын бул кылыгына таң калган падыша: - Сен эмне үчүн китебиңди ала келбедиң, же мага сабак берүүнү каалабайсыңбы? – деп сурады. Имам Малик ага карап: - Урматтуум, мен сизге сабак берүү үчүн келген жокмун. Сизге пайгамбарыбыздын (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун) бир осуятын жеткирүү үчүн келдим, - деди. - Ал кандай осуят? – таңдана сурады падыша. - Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун): «Адам илимди өзүнө чакыртпай, илимге өзү баруусу керек» – деп айткан, - деп жооп берди имам. Анын сөзүн уккан Харун Рашид унчукпастан ордунан турду да, сыртка жөнөдү. Имам анын артынан сыртка чыкты. Падыша, алдына тартылган аргымакка минүү үчүн үзөңгүгө бут койду. Ошол учурда имам: - Таксырым, пайгамбарыбыздын (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун) осуяты бар: «Ким илим алуу үчүн кадам таштаса, анын ар бир кадамына күнөөсү өчүрүлүп, сооп жазылат» – деди. Харун Рашид: - Андай болсо жөө басалы - деди да, жолго түштү. Алар жөө басып Имам Маликтин үйүнө келишти. Имам сабагын баштамакчы болуп ортого отурду. Падышанын алдына бийик отургучту көтөрүп келишти. Падыша ага эми отурганда, имам: - Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун): «Аллах Таала бой көтөрбөгөн, жөнөкөй адамдын даражасын бийик кылат» – деп айткан, - деди. Падыша отургучтан түшүп, имамдын маңдайына чөк тизелеп отурду. Имам Малик сабагын өтүп бүттү. Китепке ичи жылыган падыша: - Бул китепти эмне деп атадың? – деп сурады. - Буга чейин бул китепке ат ыйгара элек болчумун. Бирок, бүгүн мага бир пикир келип турат. Китептин аты «Муватта» болсун, - деди да, имам сөзүн андан ары улады, - «Муватта» – жумшактык, жумшарган деген маанини билдирет. Себеби, сиз илим алдында бой көтөрбөстөн жумшактык кылдыңыз. Үйгө чейин жөө басып келдиңиз, тизе бүгүп отурдуңуз. Китепке урмат көргөздүңүз. Бул китептин аты да, сиздин азыркы абалыңыз менен үндөшүп турсун. Ошентип, ат ыйгарыла элек китеп «Муватта» деп аталып ошол күндөн ушул күнгө чейин өз баркын жоготпой келет. Андан кийин ар кандай аалымдар тарабынан бир канча «Муватта» аттуу китептер жазылса да, алардын бири да имам Маликтин «Муваттасындай» өмүр сүрө алган жок. Мунун сыры китептин аталышында жана анын чыныгы ыклас менен жазылгандыгында болсо керек...?