Көралбастык
20.05.2020

Көралбастык

Алла Тааланын экинчи бир адамга берген нийматына көралбастык кылуу – Алланын тагдырына нааразы болуу болуп эсептелет. Ошондой эле көралбастык кылуу адамдардын арасында душмандыкты пайда кылат. Көралбастык же ичи тардык сыпаты бар адамдар, эгер бул жаман сыпаттардан айрылбаса өмүр бою өзүн-өзү азаптап өтөт. Экинчи бир адамдагы нийматтарды көргөн сайын жүрөгү ооруйт, иш кылуудан алагды болот, акыры ден-соолугунан ажырайт. Азыркы учурда көпчүлүк адамдардардын кан басымынын жогорулап кетүүсү дал ушул жаман сыпаттардын айынан болууда. Көралбастык бир туугандардын мамилесин бузат, кошуналарды бири-бирине душман кылат. Ошол себептен ыймандуу адамдын жүрөгүндө кыпындай дагы көралбастык болбоосу керек.

Көралбастык тууралуу аяттар, хадистер жана накыл сөздөр:

Алла Таала айтат: «Алар эмне адамдарга Алла берген артыкчылыктарды көрө албай жатышабы? Биз Ибрахимдин үй-бүлөөсүнө китеп, даанышмандык жана чоң мүлк - бийлик бердик. Алардын арасында ыйман келтиргендер да бар, көралбастык кылып адамдарды андан тоскондор да бар. Аларга күйдүрүүчү тозок жетиштүү». (Ниса сүрөөсү: 54-54-аяттар)

Алла Таала айтат: «Китеп ээлеринин көпчүлүгү, аларга чындык анык билингенден кийин деле, көралбастык кылып, силерди момун болгонуңардан соң капырлыкка кайтарууну каалашат. Бирок, силер Алланын өкүмү келгенче аларды кечирип, көтөрүмдүү болуп тургула. Албетте, Алла ар нерсеге Кудуреттүү». (Бакара сүрөөсү: 109-аят)

Алла Таала айтат: «Айткын: «Жараткан зыяндуу нерселердин жамандыгынан, каптап кирген учурдагы түндүн жамандыгынан, түйүндөргө дем салган сыйкырчылардын жамандыгынан, сугун арткан учурдагы көралбастын жамандыгынан коргоону таңдын Раббысынан тилеймин». (Фалак сүрөөсү: 1-5-аяттар)

Абу Хурайра (Алла андан ыраазы болсун) рабаят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун): «Көралбастык кылбагыла! Анткени, көралбастык от отунду күйгүзүп жалмагандай, жакшы амалдарды күйгүзүп кетет» - деп айткан. (Абу Дауд)

Анас бин Малик (Алла андан ыраазы болсун) рабаят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун): «Көралбастык кылбагыла, ачууланбагыла, бири-бириңерге артыңарты салып кетпегиле Алланын дининде бир тууган болгула» - деп айткан. (Муслим)

Анас бин Малик (Алла андан ыраазы болсун) рабаят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун): «Бири-бириңерди жек көрбөгүлө, бири-бириңерге ичи тардык кылбагыла, бири-бириңерге артыңарды салбагыла, бири-бириңер менен мамилеңерди үзбөгүлө жана бир туугандай болгула. Оо, Алланын кулдары! Мусулман адам өзүнүн диндеш тууганына үч күндөн ашык таарынып жүрүүсүнө уруксат жок» - деп айткан. (Бухари, Муслим)

Анас (Алла андан ыраазы болсун) рабаят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун): «Намаз – нур, орозо – калкан, садага - суу отту өчүргөндөй күнөөлөрдү кетирет, көралбастык – от отунду күйгүзгөндөй жакшылыктарды жок кылат» - деген. (Абу Дауд)

Зубайр (Алла андан ыраазы болсун) рабаят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун): «Силерден мурдагы коомдорго тиешелүү болгон эки оорудан сактангыла: ичи тардык жана көралбастык» - деп айткан. (Тирмизи)

Анас бин Малик (Алла андан ыраазы болсун) рабаят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) сахабалары менен олтуруп: «Эгер бейишке кирүүчү адамды көргүңөр келсе, азыр эшиктен кирген адамды карагыла» - деди. Ошол убакта эшиктен алган дааратынан сакалдары нурланган, бут кийимдерин сол колуна кармап алган бир адам кирип келди. Эртеси күнү Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) дагы: «Эгер бейишке кирүүчү адамды көргүңөр келсе, азыр эшиктен кирген адамды карагыла» - деди. Эшиктен кечээки эле адам ошол абалында кирип келди. Үчүнчү күнү Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун): «Эгер бейишке кирүүчү адамды көргүңөр келсе, азыр эшиктен кирген адамды карагыла» - деп, дагы айтты. Эшиктен ошол эле адам, ошол абалында кирди. Ошондо анын эмне амал кылганын билгиси келген Амр бин Аас анын үйүнө келип: «Мен атамдын үйүнө үч күн түнөбөймүн деп касам ичип койдум эле, эгер уруксат болсо сенин үйүңдө түнөп турайын» - деди. Тиги макул болду. Амр бин Аас аны үч күн түнү менен карап чыкты. Бирок, ал кечки намазын окуган соң эртең мененки намазына чейин эч кандай деле ашыкча амал кылган жок. Үчүнчү күнү Амр бин Аас: Алланын Элчиси (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) сени бейиш ээлеринен деп айткандыктан, сенин кандай амалдарды аткарарыңды көрөйүн деп келген болчумун. Бирок, сен эч кандай ашыкча амал аткарбадың. Сени кайсы амалың бейишке татыктуу кылат деп ойлойсуң? – деп сурады. Ошондо ал: «Мен күн сайын жатаар мезгилде, адамдардын баарын кечирдим деп жүрөгүмдү тазалап жатамын» - деп жооп берди. (Абу Дауд)

Абу Хурайра (Алла андан ыраазы болсун) рабаят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун): «Ыймандуу адамдын денесине Алла жолунда жуккан чаң менен тозоктун түтүнү бир жерге чогулбайт, ошондой эле адамдын жүрөгүндө ыйман менен көралбастык бир болбойт» - деп айткан. (Хаким)

Асмаи (Алла ырайым кылсын) айтат: «Душмандыктын баардык түрүн унутулат деп үмүт кылса болот. Бирок, көралбастыктан болгон душмандык унутулбайт».

Мухариб бин Дусар (Алла ырайым кылсын) айтат: «Мен кошунамда көралбастык пайда болуп калбасын деп коркконумдан жаңы кийим кие албай жүрөм».

Акылман айтат: «Кечинде жүрөгүңдөгү көралбастыктын баарын чыгарып жат, тынч уктайсың. Эртең менен жүрөгүңдү сакталган кектен тазала, эркин жашайсың».

Бейиш гезити