Көралбастык
21.07.2016

Көралбастык

Аллах Тааланын экинчи бир адамга берген нээматына көралбастык кылуу – Аллахтын тагдырына нааразы болуу болуп эсептелет. Ошондой эле көралбастык кылуу адамдардын арасында душмандыкты пайда кылат. Көралбастык же ичи тардык сыпаты бар адамдар, эгер бул жаман сыпаттардан айрылбаса өмүр бою өзүн-өзү азаптап өтөт. Экинчи бир адамдагы нээматтарды көргөн сайын жүрөгү ооруйт, иш кылуудан алагды болот, акыры ден-соолугунан ажырайт. Азыркы учурда көпчүлүк адамдардардын кан басымынын жогорулап кетүүсү дал ушул жаман сыпаттардын айынан болууда. Көралбастык бир туугандардын мамилесин бузат, кошуналарды бири-бирине душман кылат. Ошол себептен ыймандуу адамдын жүрөгүндө кыпындай дагы көралбастык болбоосу керек. Көралбастык тууралуу аяттар, хадистер жана накыл сөздөр: Аллах Таала айтат: «Алар эмне адамдарга Аллах берген артыкчылыктарды көрө албай жатышабы? Биз Ибрахимдин үй-бүлөөсүнө Китеп, Даанышмандык жана чоң мүлк - бийлик бердик. Алардын арасында (китеп берилгендердин) ыйман келтиргендер да бар, (көралбастык кылып адамдарды) андан тоскондор да бар. Аларга күйдүрүүчү Тозок жетиштүү». (Ниса, 54-54-аяттар). Аллах Таала айтат: «Китеп ээлеринин көпчүлүгү, аларга чындык анык билингенден кийин деле, көралбастык кылып, силерди момун болгонуңардан соң каапырчылыкка кайтарууну каалашат. Бирок, силер Аллахтын өкүмү келгенче аларды кечирип, көтөрүмдүү болуп тургула. Албетте, Аллах ар нерсеге Кудреттүү». (Бакара, 109-аят). Аллах Таала айтат: «Айткын: «Жараткан (зыяндуу) нерселердин жамандыгынан, каптап кирген учурдагы түндүн жамандыгынан, түйүндөргө дем салган сыйкырчылардын жамандыгынан, сугун арткан учурдагы көралбастын жамандыгынан коргоону таңдын Рообусунан тилеймин». (Фалак, 1-5-аяттар). Абу Хурайра (Аллах андан ыраазы болсун) риваят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун): «Көралбастык кылбагыла! Анткени, көралбастык от отунду күйгүзүп жалмагандай, жакшы амалдарды күйгүзүп кетет» - деп айткан. (Абу Дауд). Анас бин Малик (Аллах андан ыраазы болсун) риваят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун): «Көралбастык кылбагыла, ачууланбагыла, бири-бириңерге артыңарты салып кетпегиле Аллахтын дининде бир тууган болгула» - деп айткан. (Муслим). Анас бин Малик (Аллах андан ыраазы болсун) риваят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун): «Бири-бириңерди жек көрбөгүлө, бири-бириңерге ичи тардык кылбагыла, бири-бириңерге артыңарды салбагыла, бири-бириңер менен мамилеңерди үзбөгүлө жана бир туугандай болгула. Оо, Аллахтын кулдары! Мусулман адам өзүнүн диндеш тууганына үч күндөн ашык таарынып жүрүүсүнө уруксат жок» - деп айткан. (Бухарий, Муслим). Анас (Аллах андан ыраазы болсун) риваят
кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун): «Намаз – нур, орозо – калкан, садака - суу отту өчүргөндөй күнөөлөрдү кетирет, көралбастык – от отунду күйгүзгөндөй жакшылыктарды жок кылат» - деген. (Абу Дауд). Зубайр (Аллах андан ыраазы болсун) риваят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун): «Силерден мурдагы коомдорго тиешелүү болгон эки оорудан сактангыла: ичи тардык жана көралбастык» - деп айткан. (Тирмизий). Анас бин Малик (Аллах андан ыраазы болсун) риваят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун) сахабалары менен отуруп: «Эгер Бейишке кирүүчү адамды көргүңөр келсе, азыр эшиктен кирген адамды карагыла» - деди. Ошол убакта эшиктен алган дааратынан сакалдары нурланган, бут кийимдерини сол колуна кармап алган бир адам кирип келди. Эртеси күнү Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун) дагы: «Эгер Бейишке кирүүчү адамды көргүңөр келсе, азыр эшиктен кирген адамды карагыла» - деди. Эшиктен кечээки эле адам ошол абалында кирип келди. Үчүнчү күнү Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун): «Эгер Бейишке кирүүчү адамды көргүңөр келсе, азыр эшиктен кирген адамды карагыла» - деп, дагы айтты. Эшиктен ошол эле адам, ошол абалында кирди. Ошондо анын эмне амал кылганын билгиси келген Амр бин Аас анын үйүнө келип: «Мен атамдын үйүнө үч күн түнөбөймүн деп касам ичип койдум эле, эгер уруксат болсо сенин үйүңдө түнөп турайын» - деди. Тиги макул болду. Амр бин Аас аны үч күн түнү менен карап чыкты. Бирок, ал кечки намазын окуган соң эртең мененки намазына чейин эч кандай деле ашыкча амал кылган жок. Үчүнчү күнү Амр бин Аас: Аллахтын элчиси (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун) сени Бейиш ээлеринен деп айткандыктан, сенин кандай амалдарды аткарарыңды көрөйүн деп келген болчумун. Бирок сен эч кандай ашыкча амал аткарбадың. Сени кайсы амалың Бейишке татыктуу кылат деп ойлойсуң? – деп сурады. Ошондо ал: «Мен күн сайын жатаар мезгилде, адамдардын баарын кечирдим деп жүрөгүмдү тазалап жатамын» - деп жооп берди. (Абу Дауд). Абу Хурайра (Аллах андан ыраазы болсун) риваят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам-салаваты болсун): «Ыймандуу адамдын денесине Аллах жолунда жуккан чаң менен Тозоктун түтүнү бир жерге чогулбайт, ошондой эле адамдын жүрөгүндө ыйман менен көралбастык бир болбойт» - деп айткан. (Хаким). Асмаьий айтат: «Душмандыктын баардык түрүн унутулат деп үмүт кылса болот. Бирок, көралбастыктан болгон душмандык унутулбайт». Мухариб бин Дусар айтат: «Мен кошунамда көралбастык пайда болуп калбасын деп коркконумдан жаңы кийим кие албай жүрөм». Акылман айтат: «Кечинде жүрөгүңдөгү көралбастыктын баарын чыгарып жат, тынч уктайсың. Эртең менен жүрөгүңдү сакталган кектен тазала, эркин жашайсың».