Кызыл көздүү шакек
04.08.2020

Кызыл көздүү шакек

Күндөрдүн биринде устаздын жанына бир жигит келди да:

- Өзүмдү эч нерсеге жарабаган, бир чакага арзыбас адамдай сезип жатам, жашагым да келбей калды. Мени баары эле ооматсыз, аңкоо дейт. Сураныч устаз, мага жардам бериңиз!

Устаз жигитке бир көз салды да шаша-буша жооп кайтарды:

- Кечиресиң, азыр колум бош эмес, сага жардам бере албаймын. Өтө зарыл иштерим бар, - ал бир аз ойлонуп, сөзүн улантты:

- Бирок мага жардам берсең, мен да сага жардам беремин.

Жаны менен, устаз, - деди жигит, ичинде дагы өзүн кемсинтип жатат го деп ойлоп.

- Жакшы, - деди устаз, анан сол колунун аты жок манжасындагы кызыл таштуу шакегин чечип алды. Дароо аттан да, базарга бар. Карызымды берүү үчүн мага ушул шакекти сатууга жардам бер. Аны кымбат баага сатууга аракет кыл, эч качан алтын дилдеден арзанга сатпа! Бол тезирээк, жөнө эми!

Жигит шакекти алды да атка минип базарга жол алды. Базарга келип, ал шакекти соодагерлерге көрсөтө баштады. Бирок алар алтын дилде жөнүндө угаары менен шакекке карабай коюшту, баары кол шилтеп баса берди. Соодагерлерден кимдир бирөө аны шылдыңдап күлдү, дагы бирөө жүзүн чүйрүгөн бойдон ары карап кетти. Болгону бир карыя соодагер гана ага бул шакек үчүн алтын дилде өтө кымбат баа экендигин, бул шакекке бир дилде эмес, ашып кетсе күмүш теңге берүүсү мүмкүн экендигин айтты.

Карыянын сөздөрүн уккан жигит маанайы түшүп кетти. Устаз ага шакекти жалаң алтын дилдеге сатуу керектигин айткан болчу. Бүт базарды кыдырып, жүздөгөн соодагерлерге шакекти көрсөтүп сата албаган жигит артына кайтты. Ал устаздын алдында башын ийди.

- Устаз, тапшырмаңызды аткара албадым, - деди ал капалуу түр менен.

- Мен шакекти күмүш теңгеге сатуум мүмкүн болчу, бирок сиз алтын дилдеге сатуум керектигин айткансыз. Шакектин баасы сиз айтканчалык эмес экен.

- Өтө олуттуу сөздү айттың уулум! - деди устаз.

- Шакекти сатуудан мурда анын чыныгы баасын аныктап алуу керек болчу. Анын чыныгы баасын болсо зергер билет. Эми сен зергерге бар жана андан шакектин баасын сура. Бирок ал кандай гана баа айтпасын, шакекти сатпай кайра мага алып кел.

Жигит дагы атка минди да зергерди көздөй жол алды. Зергер шакекке узак тигилип, аны жакшылап текшерди, андан соң таразага коюп тартып көрдү да жигитке жүздөнүп:

- Устазга айтып кой, азыр бул шакекке элүү сегиз алтын дилде берүүм мүмкүн. Бирок бир аз убакыт берип, шакекти мага насыяга берсе, жетимиш алтын дилдеге сатып аламын.

- Жетимиш алтынга?! - жигит кубанганынан чочуп кетти жана зергерге ыракмат айтып артына кайтты.

- Жаныма олтур, - деди устаз жигиттин кубаныч менен айткан сөздөрүнөн соң.

- Сөзүмө кулак сал уулум. Сен мына ушул шакексиң. Кымбат баалуу жана кайталангыс! Сенин негизги баркыңды чыныгы адистер гана билет. Демек, базарда туш келген адамдан өз бааңды сурап эмне кыласың?!

ЗЕР КАДЫРЫН ЗЕРГЕР БИЛЕТ!

Даярдаган: Абибилла Кадырбердиев