Пайгамбарыбыздын күлкүсү жана ачуусу
26.06.2020

Пайгамбарыбыздын күлкүсү жана ачуусу

ПАЙГАМБАРЫБЫЗДЫН КҮЛКҮСҮ:

Бин Аббас (Алла андан ыраазы болсун) рабаят кылган хадисте, минтип айтат: Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) бурчта отурган, анан асманга карады да күлүмсүрөдү. Анан: "Алла Таала жөөттөргө үч жолу каргыш айтты, Алла Таала аларга майды арам кылган эле, алар болсо аны сатып, акчасын пайдаланышты. Чындыгында, Алла Таала кайсы бир нерсени арам кылса, анын акчасы да арам болот" - деди. 

Хадистин түшүндүрмөсү: 

Алла Таала жөөттөргө алардын өз амалдарына жараша ич майды жегенди арам кылган эле. Бирок, алар аны сатып акчасын пайдалана беришкен. Мындай амалдарды алар Алла Тааланы алдайбыз деген максатта жасашкан. Алла Таала аларга ишемби күнү балык уулоону арам кылган болчу. Алар жума күнү кечинде торлорун салып коюшуп, ишемби күнү тийишпестен, жекшемби күнү тартып алуучу. Алар бул амалдары менен Алланы алдайбыз деп ойлошкон. Бирок, алар өздөрү алданып калышты, Алла Таала аларды маймылга айландырып койду. Шариятта кайсы нерсе арам болсо, анын акчасы да арам болот. Мисалы: аракты ичүү арам, демек аны сатып акчасын иштетүү дагы арам ж.б.у.с. 

ПАЙГАМБАРЫБЫЗДЫН АЧУУСУ:

Абу Саид Худрий (Алла андан ыраазы болсун) рабаят кылган хадисте, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) мечиттин кыбыла тарабында жаткан түкүрүктү көрүп, аны колундагы чыбыгы менен тазалады да, адамдарга карады, анын жүзүнөн ачууланганы билинип турат эле. "Бул жерге ким түкүрдү"? - деп сурады анан Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун). Адамдар унчукпай калышты. "Намаз окуп жатканда бетиңерге булганычтын жабышып калуусун каалайсыңарбы?" - деди Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун). "Жок" - деп жооп беришти алар. Ошондо Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун): "Силер намазга турганыңарда Алла Таала силердин маңдайыңарда болот, маңдайыңарга зыян берүүчү нерсени таштабагыла. Эгер таштоону кааласаңар, анда сол тарабыңарга же таман алдыңарга таштагыла" - деп айтты. 

Хадистин түшүндүрмөсү:

Хадисте, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) мечиттин кыбыла тарабында б.а. адамдар сажда кылуучу жерде жаткан какырыкты көрүп, ачууланганы айтылат. Чындыгында, мечиттер ибадат кылуу үчүн курулат. Бир тоолук адам келип, мечитке даарат ушатып салганда, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун): "Бул мечиттер намаз окуу жана Алланы эстөө үчүн курулган, даарат ушатуу үчүн курулган эмес" - деп айткан. Намаз таза жерде окулууга тийиш. Намаз окулуп жаткан орунда ыпылас нерсе болсо, анда намаз кабыл кылынбайт. Какырык ыпылас эмес, бирок намаз окуп жаткан адамдын денесине тийип калса, ал сөзсүз жийиркенет жана намазга болгон берилүүсү алсыздайт. Ошондуктан, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун): "Намаз окуп жатканда бетиңерге булганычтын жабышып калуусун каалайсыңарбы"? - деп айтты. Албетте, аны эч ким каалабайт. Демек, мечитти таза сактоо ар бир мусулмандын милдети. Пайгамбарыбыздын (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) адаты боюнча, эгер бир ишке тыюу салса, анын ордуна аткарууга боло турган экинчи жолун эскертип турчу. Мисалы, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) сахабалардын жол боюна отуруусуна тыюу салганда, алар: "Биз ал жерде турууга мажбур болуп калсакчы? - деп сурашат. Ошондо, Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун): "Анда жолдун акысын бергиле" - деп, аларга уруксат берет. Бул жолу да, түкүрүүдөн тыйып: "Эгер зарыл болуп калса, анда, сол тарабыңарга же таман алдыңарга таштагыла, силер намазга турганыңарда Алла Таала силердин маңдайыңарда болот, маңдайыңарга зыян берүүчү нерсени таштабагыла" - деп айтты. Албетте, бул таман алдына таш же топурак сыяктуу нерселер төшөлгөн мечиттерге тиешелүү. Ал эми азыркы учурдагы килем салынып турган мечиттерде эгер түкүрүү зарыл болсо, кол жоолукка же башка бир нерсеге түкүрүп сыртка алып чыгып таштоо керек.

Бейиш гезити