Жихад деген эмне?
08.08.2016

Жихад деген эмне?

Жихад деп сөздүктө - мээнет кылуу, күрөшүүнү айтат.

Ал эми шариатта болсо - Ислам дини үчүн, Аллахтын келимеси бийик болуусу үчүн каапырлар менен согушууну айтат.

Бирок, бардык эле жерде жихад деген сөздөн согушуу, кан төгүүнү түшүнүү туура эмес. Жихадтын да бир канча түрлөрү бар:

1-Напси - каалоолор менен жихад кылуу, динди үйрөнүү, ага амал кылуу, динге чакыруу, диндеги кыйынчылыктарга сабыр кылуу, шайтандын азгырыктары менен күрөшүү, андан келген жаман ойлорго каршы күрөшүү.

2-Мал-мүлк, байлыкты дин үчүн иштетүү.  Динди коргоо үчүн мусулмандарга салым кошуп жардам берүү. Диндин өнүгүп өсүүсү үчүн байлыкты иштетүү.

3-Тил менен элди динге чакыруу. Аллах Таала Ыйык Куранда мындай деп өкүм берген: «Каапырларга моюн сунба жана алар менен Куран аркылуу жихад кыл». Куранды чечмелөөчү аалымдар бул жердеги жихад согушуу, кан төгүү деген эмес. Балким, аларга Курандагы жана Курандын тафсири болгон сүннөттөгү ачык айкын далилдер менен даават кылуу, аларды динге чакыруу деп чечмелешкен.

Башка бир хадисте Пайгамбарыбыз (Алланын салам-дубалары болсун) айткан: «Силерден кимиңер бир тыйуу салынган күүнө иштин болуп жатканын көрсө, ал биринчи колу менен токтотсун. Ага кудурети жетпесе тили менен айтып токтотсун. Ага да кудурети жетпесе аны жүрөгүнөн жаман көрүп койсун. Бирок, жүрөк менен жаман көрүп койуу ыймандын эң төмөнкү даражасы» деп баса белгилеген. Демек, динде чакыруунун, жамандыктан кайтаруунун шариаттагы эрежеси ушундай. Дароо эле согушуп кетүү эмес.

1-Каапырлар менен жихад кылуунун дагы өзүнчө, шарттары бар: 1) Мусулман болуу, 2) Балагатка (бойго) жеткен болуу, 3) Эркек болуш керек, 4) Ден - соолугу чың, 5) Акыл ээси ордунда, 6) Күч кубаты да толук болуш керек, материалдык жагынан да моралдык жагынан да, 7) Жалпыга өкмөт тараптан уруксат да болуу керек.

Аял киши жихадка чыкканга болбойт. Жихад бул жакта турсун алыска сапарга чьгуусун да шариат туура эмес деген. Айша энебиз (Алла ыраазы болсун) Пайгамбарыбыздан (Алланын салам-дубалары болсун) келип жихадка чыгууга уруксат сураганда, Пайгамбарыбыз (Алланын салам-дубалары болсун): «Аял кишинин жихады бул ажылык жана умра» - деп жооп берген.

Жихад дагы экиге бөлүнөт:

1) Фарз айн

2) Фарз кифая.

Душман кайсы бир мамлекетти басып кирсе, анда ошол мамлекеттин жарандары үчүн динин, мамлекетин, элин коргоо үчүн алар менен күрөшүү « фарз айн» -бул учурда аял күйөсүнөн, бала атасынан сурабай алар менен күрөшүүгө шариат уруксат берген.          

Эгерде душман басып кирбесе, башка мамлекетке барып жихад кылуу фарз кифая. 

Бир жерде жихад болуп жатабы же жокпу анын өкүмүн билүүдөн жана ага фатва берүүдөн мурда эки нерсени билүү зарыл:

1) Жихадтын шариаттагы өкүмдөрүн толук билүү керек

2) Ошол жерде болуп жаткан согуштан толук маалымат билип кабардар болуу керек. Андан кийин ошол жерде болуп жаткан согушту Куран жана хадисте айтылган шариаттагы жихадтын өкүмүнө салыштырып ал чындап эле жихадбы же жихад эмесби изилдөө керек. Эгерде шариаттагы жихадтын өкүмүн билбестен туруп жихад деп жарыя кылса ал да адашат. Ошол жердеги согуштан толук маалыматы болбой туруп жихад десе ал да адашат.

Бүгүнкү күндөгү Сирия мамлекетинде болуп жаткан согуштан так даана толук маалымат жок болгон себептүү аны жихад деп айта албайбыз. Себеби, жихадда максат Аллах Тааланын келимеси, дини бийик болсун үчүн согуш болот. Пайгамбарыбыздан (Алланын салам-дубалары болсун) сахабалар келишип: «Бир адам намыс үчүн согушат, дагы бирөө аны элдер баатыр деп айтсын деп согушат, дагы бирөөсү элдер ал жөндө сөз кылсын үчүн согушат. Булардын кимиси Алла жолунда?» - деп сураганда, Пайгамбарыбыз (Алланын салам-дубалары болсун) жооп берди: «Ким Аллахтын келимеси бийик болсун үчүн согушса, ошол Алланын жолунда».

Ушул хадистин негизинде Сириядагы мусулмандардын ниетин биз билбейбиз. Мүмкүн ал жердеги согуш өз ара саясий бир максат үчүн болуп жатат, мүмкүн топ топко бөлүнүп шия, суннит деп согушуп жатышат, мүмкүн жер, бийлик, байлык талашып согуш болуп жатат, мына ушуну билбеген себептүү Сириядагы согушту жихад деп айта албайбыз.