Мадайиндеги Персия өкүмдары Кисранын сарайынын он төрт тирөөчү кыйрады
07.11.2022

Мадайиндеги Персия өкүмдары Кисранын сарайынын он төрт тирөөчү кыйрады

Аалам сүйүктүүсү (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) туулган күнү болчу. Убакыт ченеми төрөт учуруна келген кезде, терең уйкудагы Мадаин шаары жүрөктүн үшүн алган добуштан ойгонуп кетишти. Өкүмдары менен кошо калкы да дүрбөлөңгө түштү. Болуп өткөн окуя алар үчүн өтө коркунучтуу эле. Анткени шаардын өкүмдарынын сарайынын он төрт тирөөчү талкаланып кыйрап калган болчу!

Ошол түндү алдастап коркуу менен өткөргөн Персия өкүмдары Кисра таң атары менен мамлекетинин улуктарын топтоду. Кеңешменин негизги маселеси катары түнкү болуп өткөн окуя каралды.

Кисра таажысын кийип тактысында олтурган. Кеңешме башталарда, алыстан жаналакетке түшүп чапкылап келген бир атчан кандайдыр бир кат алып келди. Катта, Истахрабатта миңдеген жылдар бою алоолонуп жанып турган оттордун өчүп калгандыгы жөнүндө кабар берилген эле.

Бул кабар Кисранын коркунучун жана таңдануусун ого бетер күчөтөт. Ошол убакта кеңешмеде олтурган Персиянын башкы диний ишмери Мубазан сөз алып, ошол түнү көргөн түшүн айтып берет: «Мен түшүмдө жүздөгөн төөлөрдү көрдүм, алдында алкынып чапкан араб аттары, Дижла суусун кечип өтүп, Персия чегине киришти».

Кисра ошол кезде чынчылдыгы жана адилеттүүлүгү менен элге белгилүү болгон бул диний ишмердин көргөн түшүнүн чоң мааниси бар экендигин баамдады. Ачуусу келип, көңүлү бузулуп турду. Ушул түштүн маанисин аягына чейин билгиси келди. Ал илим, билимине ишенген Мубазандан сурады:

- Анда бул эмнени түшүндүрөт?

Анын жообу кыска жана нуска болду:

- Арабдар тарабынан өтө маанилүү иштин башталарынан бир белги болсо керек!

Кисра мындан соң дароо Хийра аймагынын башчысы Нууман бин Мунзирге кат жазып, ал жактан суроолоруна жооп бере алгыдай билимдүү бирѳѳ болсо, өзүнө жөнөтүүсүн буюрду.

Нууман катты алган соң, маселенин өтө зарыл экендигин түшүнүп, Абдулмасих аттуу билимдүү адамды дароо Мадайинге жөнөттү.

Келген адамды өкүмдар кабыл алып, болуп өткөн иштерди ага түшүндүргөн соң, буларды чечмелеп берүүсүн суранды. Абдулмасих ал маселелер жөнүндө Кисрага толук чечмелеп берүү колунан келбей турганын айтып, Шам жергесине жакын Жабия деген жерде жашоочу таякеси Сатихтин гана ал иштерге жооп бере аларын түшүндүрдү.

Ошону менен Кисра, барып Сатихтен туура жооп алып келүүгө Абдулмасихтин өзүн милдеттендирди. Шам жергесинин атактуу илимпозу болгон Сатих сөөк-устукансыз кептенген, мойну жок чаначтай чулу эттүү, көрүнүшү шумдуктуу, көп жашаган адам эле. Дайыма чалкасынан жата берчү. Бир жерге алып барыларда түндүктөй түйүлүп калчу. Келечек тууралуу айткандары төп чыккандыгы менен ошол кезде далайга даңкы кеткен.

Абдулмасих тоо-таштарды басып далай жол жүрүп, таякеси Сатихке барат. Ошол учурларда Сатих оорудан башын көтөрө албай өмүрүнүн акыркы күндөрүн жашап жаткан болчу. Кала берсе, эриндерин эбиретип сүйлөгөнгө да дарманы жетпей, келген адам менен саламдашып сүйлөшө алган жок.

Бирок Абдулмасих болгон окуяларды түшүндүрүп айткан соң, өзгөрүү пайда болду. Өлүмдү күтүп үлдүрөп алсыз жаткан Сатих дароо көзүн бакырайта ачты да, көрдү көздөй эмес, жашоону көздөй кайра кадам койгонсуп жан алакети менен бакырды:

«Оо, Абдулмасих! Кудайдын аяны көп окулат турбайбы мындан кийин!...

Асанын ээси пайгамбар болуп жөнөтүлдү. Самаава өрөөнүн суу каптады, Фарстардын оту өчтү. Эми Шам жергеси да Шам эмес Сатих үчүн...

Ушуну эсиңе түйүп ал! Замандарга өкүмү жүргөн нукура өкүмдар ушуну каалады, келген пайгамбар менен пайгамбарлык чынжырынын эки учун туташтырды...».

Сатих терең дем алган соң мындай деп кошумчалады:

«Сасанийлерде, кулаган тирөөчтөрдүн эсебинде өкүмдар келет, андан соң өкүм ордун табат...»

Бул сөздөрдү эптеп айтып бүтөрү менен, кудум ушул милдетти гана күтүп жашап тургансып, жан үзүп акырет жайды көздөй сапар тартты.

Чынында эле, өчпөс нурду ааламга алып келген улуу Пайгамбарыбыз (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) дүйнөгө келип, 67 жыл өкүм сүргөн он төрт өкүмдардын башкаруусунан кийин, атактуу Кадисия окуясында Персия мамлекети мусулмандардын аймагына кошулду.

Сүйүктүү Пайгамбарыбыз Мухаммеддин (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) өмүр баяны китебинен