Пил окуясы
27.09.2022

Пил окуясы

Адамзаттын кутулуусуна себеп болчу Пайгамбарыбыз Мухаммеддин (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) дүйнөгө келүүсүнө аз гана убакыт калган.
Каабага адамдар ар тараптан келип зыярат кылышчу. Каабага мынчалык көп адамдын келүүсүн кээ бир кишилер кызганып, көрө алчу эмес. Булардын бири Хабаш падышалыгынын Йемен башкаруучусу Абраха болчу.
Абраха Каабага болгон адам агымын азайтуу үчүн, Византия императорунун жардамы менен оболу Сана шаарында Куллайс аттуу бир чиркөө салдырды. Ичин алтын-күмүш менен аябай жасалгалады. Сыртын ар кайсы жерлерден алынып келген асыл таштар менен кооздоду. Мындай жасалгалуу чиркөө ошол кезде башка эч жерде жок эле.
Муну менен Абраха өз оюнда Каабага келе турган адамдарды ушул жерге тартып, Каабага болгон адам агымынын алдын алуу ниетинде болчу.
Абраха чиркөөнү салдырып бүткөн соң, Хабаш өкүмдарына жагынуу ниетинде, андан мактоолорду үмүт кылып кат жазат:
“Өкүмдарым! Сиздин урматыңызга бир чиркөө курдум, ушул кезге чейин Арабы да, башкасы да мындайды кура албаган. Арабдардын ажыларын бул жерге бурмайынча, токтоосуз аракет жасамакчымын”.
Бирок Абраханын бардык мындай чыгымдуу иштери натыйжа берген жок. Жасалган чиркөөнүн көз жоосун алган кооздугун көрүү үчүн гана бир нече адамдар алыстан келишкен. Бирок Каабага болгон адам агымы күн өткөн сайын кайрадан көбөйө берди.

Куллайстын булгануусу жана Абраханын чечими

Абраханын Каабанын ыйыктыгын жоготуу ниетин ишке ашыруу үчүн укмуштуудай чиркөө жасаткандыгын арабдар да билишти. Ошол убакта Кинана уруусунан болгон Науфал аттуу бир адам бир түнү бул чиркөөнүн ичине кирип булгап салат да, элине качып жоголот.
Муну уккан Абраханын ачуусу башына чыгат. Бул ишти арабдардын бири жасагандыгын айтышканда: “Арабдар мындай жорукту атайын мага каршы жасашты. Мен да алардын Каабасын жер менен жексен кыламын” деп касам ичет.
Андан кийин Каабаны талкалоо үчүн Меккеге жортуул жасоого даярдана баштайт. Абраха Хабаш башчысынан “Махмуд” аттуу атактуу согушкер пилди сурайт. Хабаш башчысы анын өтүнүчүн орундатат.
Абраха жоокерлерин даярдап, Меккеге багыт алат. Махмуд аттуу пили менен аскерлерин баштап келе жатканда, кээ бир араб уруулары бул зор кошуунга каршы аттанышат. Бирок алар Абрахадан жеңилүү ызасын тартышат.
Абраха аскерлери менен Меккеге жакын Мугаммис деген жерге келгенде, чалгынчыларын жөнөтөт. Чалгынчылар Меккеге чейин келип, Пайгамбарыбыздын (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) чоң атасы Абдулмутталибдин эки жүз төөсү менен бирге курайш уруусунун жана тихамалыктардын төөлөрүн карактап айдап кетишет.
Ошол убакта Абдулмутталиб курайш уруусунун башчысы болчу.

Абраха жана Абдулмутталиб

Абраха өз элчиси аркылуу курайштарга мындайча кабар жөнөтөт: “Мен силер менен согушканы эмес, ушул сыйынган үйүңөрдү жок кылуу үчүн келдим. Эгер каршы чыгуудан баш тартсаңар, каныңар төгүлбөйт. Эгер курайш уруусунун башчысы мени менен согушуудан баш тартса, менин алдыма келсин”.
Курайш башчысы Абдулмутталибдин элчиге берген жообу мындайча болду: “Алла алдында ант беребиз, биз силерге каршы согушуудан алыспыз, согушууга биздин күчүбүз да жетпейт. Бирок бул ибадат жай Кааба – Алланын үйү. Аны бир гана Алла Өзү сактайт. Ал Өзүнүн үйүн сактабаса, бизде Абраханы бул ишинен баш тарттыргыдай күч жок”.
Ушул сүйлөшүүдөн кийин Абдулмутталиб элчи менен бирдикте Абрахага барат. Абдулмутталибдин айбаттуу көрүнүшү бар эле. Абраха аны сыйлуу коногу катары тосуп алып, эмне каалай тургандыгын сурады.
Абдулмутталиб мындай деди: “Жоокерлериң эки жүз төөмдү алып кетишиптир. Мен ошол төөлөрдү кайтарып берүүңөрдү өтүнөм”.
Абрахага бул сөз анчалык жакпай:
- Сени көргөндө, нарк-нускалуу, улуу инсан деп ойлодум эле. Сүйлөгөн сөзүңдөн андай эмес экениңди түшүндүм. Мен сенин жана бабаларыңдын сыйынуучу жери болгон Каабаны жок кылуу үчүн келсем, сен ал жөнүндө ооз ачкан да жоксуң. Кайдагы бир эки жүз төөнү сурайсың, – дейт.
Абдулмутталиб, Абраханын маскаралаганына карабастан:
- Мен төөлөрдүн гана ээсимин. Каабанын болсо өзүнүн Коргоочусу, Ээси бар. Албетте, аны Өзү сактайт, – деп жооп берет.
Бул сөздөр Абраханы ачуулантып жиберет:
- Аны менден эч ким коргой албайт! – дейт ал.
Абдулмутталиб кебелбестен:
- Ал мени кызыктырбайт. Билгениңди кылып ал, – дейт.
Мындай маектерден кийин, Абраха Абдулмутталибдин каракталып алынган төөлөрүн кайра берет. Абдулмутталиб Меккеге келери менен болгон сүйлөшүүнү курайштарга айтып берет. Эки жүз төөсүн Алла Таала үчүн курмандык чалууга арнап коёт.

Меккенин бошотулушу

Абдулмутталиб Абраханын зулумунан сактануу үчүн, Меккени убактылуу таштап кетүүсүн калкка сунуш кылып, өзү бир нече киши менен бирдикте Каабага барып, дарбазасынын туткасын кармап туруп: “Оо, Улуу Жаратканым! Кул дагы үй-жайын коргойт. Сен да Өз үйүңдү коргой көр! Эртең башкалардын күчтөрү, аскерлери Сенин күчүңдү билип жүрүшсүн” – деп жалбарып дуба кылат.
Мекке бошотулат. Калк тоо-таштарга жашынып, Абраханын аскеринин эмне кыларын күтүп турушту. Мекке кароосуз, Кааба кароосуз, курайш кароосуз…

Кол даяр, бирок…

Эртеси күнү эртең менен Каабаны жер менен жексен кылуу үчүн Абраханын жоокерлери даярдыгын бүтүрүп, бир гана белги күтүп турган эле. Бул, биздин замандын 571-жылы, Мухаррам айынын он жетиси, жекшемби күнү эле.
Кошуун кыймылга өтө турган убакта Абраханын аскерлерине жол көрсөтүүчү милдетин аткарган Нуфайл бин Хабиб аттуу адам Махмуд аттуу пилге жакындап келип, кулагына мындай деп шыбырап коёт:
“Чөк, Махмуд! Аман-соо келген жериңе кайт. Сен Алланын ыйык жериндесиң”.
Нуфайлдын мындай сөздөрүнөн кийин пил жерге чөктү, аны кайрадан ордунан тургузуу үчүн жасалган аракеттер майнап берген жок. Башын Йемен тарапка багыттаса басат, Шам жакка бурса да басат, бирок Каабаны көздөй бурса, буттары алсырап баспай, жерге чөгө калып жатты.
Бул табышмактуу окуяга эч кимдин акылы жетпей, ар кимиси өзүнчө ой жоруп турган чакта, Алла Таала “Абабил” деген ат менен Куранда аталган куштарды Абраханын жоокерлеринин үстүнө каптатып жиберет. Чабалекейге окшогон бул куштардын ар биринде төө буурчактай чоңдукта, бирөө оозунда, экөө чеңгелинде болуп, үчтөн таш бар эле. Бул таштардын ар бири жоокерлерге тиер замат дароо жан-таслим болуп өлүп жатышты.
Таш жамгырына кабылган аскерлер көз ачып жумгуча кыйрады. Таш тийбегендери болсо качып, жандарын араң куткарып калышты. Абраха да ошол убакта өз жанын араң куткаргандардын арасында болчу. Ага да бир таш тийип жарадар болгондуктан, кийин максатына жетпестен өлүп кетти.
Ошол учурда Каабаны көздөй басуудан баш тарткан Махмуд аттуу пил аман-соо кутулду. Алла Таала Абраха кошуунун Абабил куштары аркылуу талкалагандан кийин катуу жамгыр жаадырып, жамгыр сели өлүктөрдү деңизге чейин агызып салды.
Алла Таала Куранда бул окуяны бизге төмөнкүчө кабар берет:
“Мээримдүү жана Ырайымдуу Алланын ысымы менен!
(Оо, Мухаммед), Жаратканың пил ээлерин кандай жок кылганын көрбөдүңбү? Ал алардын Каабаны ойрон кылуу үчүн колдонгон бардык айла-амалдарын жок кылбадыбы? Ал алардын үстүнө чоподон болгон таштарды ата турган топ-топ куштарды жиберип; Аларды курт-кумурска тарабынан жеп-чайнап ташталган саман сыяктуу кылып жиберди!”. (Пил сүрөсү: 1-5-аяттар)

Бул окуя сүйүктүү Пайгамбарыбыздын (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) адамзатка келе жатканына бир далил болчу. Анткени ал көздөрүн бул ааламга ачууга бир аз убакыт калганда ушул окуя болгон жана туулган жери, сүйүктүү мекени Мекке, кыбыласы болгон Кааба укмуштуудай жана табышмактуу түрдө Абраханын талкалоосунан корголуп калган.
Албетте, Алла Тааланын кудурет күчү, албетте, сүйүктүү элчисинин урматына бул ыйык ибадат жайды Абрахага таш талкан кылууга уруксат бербейт болчу.

Сүйүктүү Пайгамбарыбыз Мухаммеддин (Алланын тынчтыгы жана саламы болсун) өмүр баяны китебинен